از: مهندس فاطمه ظفرنژاد
پژوهشگر و کارشناس صنعت آب
علت خشکیدن بزرگترین دریاچه کشور یعنی اورمیه، ساخت چهل سد روی چهارده رودخانه مهم این حوضه است که جلوی آورد 5/5 میلیارد مترمکعب آب به دریاچه را گرفته اند.
متاسفانه همه این سدها بدون هیچ گونه مطالعات نیازسنجی ساخته شده اند. مثلا سد های زرینه رود و سیمینه رود برای دشت هایی آب تامین کردند که بدون آن سدها نیز اراضی آنها آبی بود و اصلا مشکل کم آبی نداشتند و با شبکه سنتی آبیاری می شدند. پس از ساخت سد زرینه رود اراضی پائین دست این سد بشدت زهدار شدند و مطالعاتی برای این اراضی انجام شد و هزینه بسیار سنگین زهکشی بردوش منابع ملی گذاشته شد
تقریبا در همگی سدهای ساخته شده در این حوضه اراضی خشک و بی آب و ... توجیه ساخت سد نبودند. و در حقیقت این سدها بدون توجیه اقتصادی حقیقی ساخته شده اند. البته گزارشهایی به این نام دارند اما همه آنها با اشتباهات بسیار بزرگ در شیوه تبیین «با طرح» و «بدون طرح» نوشته شده اند و البته با روشهایی کاملاً جانبدارانه و با بکارگیری روشهای متروکه نوشته شده اند که خود بانک جهانی چهار دهه است که آنها را رد کرده و نقدهای زیادی روی آن روش نوشته شده است
مهم ترین نقدها براین روش کار را در کتاب "سدها و توسعه" کارگروه کمیسیون جهانی سدها که در دو هزار منتشر شد می توان یافت
البته از توجیه زیست محیطی و اجتماعی چهل سد یادشده اصلا نمی شود حتی حرف زد. چون از خورشید روشن تر است که این سدها هیچیک گزارش تحلیلی زیست محیطی و اجتماعی نداشتند و ندارند وگرنه اورمیه امروز این وضعیت فاجعه آمیز را نداشت و بستر نمکزار خشکیدهاش زندگی و حیات و معاش شش میلیون نفر را تهدید نمی کرد.
اما انتقال آب از خزر و ارس و زاب و دیاله و .... و یا روش تخیلی فانتزی بچگانه ای مانند باروری ابرها همه و همه روشهای متروکه، ناکارآمد و بسیار بسیار بسیار پرهزینه ای هستند که نه تنها به هیچ وجه پاسخگوی نیاز 5/5 میلیاردی دریاچه نیستند که پیامدهای بسیار ناسازگارتری در پی خواهند آورد
تجربه بسیار تلخ خشکیدن دریای آرال در بخش آسیایی شوروی سابق که هم در کتاب «آخرین واحه» ساندرا پوستل و هم در کتاب «رودهای خاموش» پتریک مک کالی به تحریر درآمده و هم در کتاب «سدها و توسعه» روی آن بحث شده است نشان دهنده این است که تنها عامل خشکیدن دریاچه ها، همانا سدسازی است و دیگر هیچ. روشهای بسیار پرهزینه و ناکارآمد یاد شده بالا همانند خود سدها، همانگونه که شما در همایش پژوهشکده منابع طبیعی گفتید «بر دوش مردم تحمیل» خواهند شد
و هیچ راهکاری برای جلوگیری از فاجعه وجود ندارد مگر بازکردن دریچه سدها در کوتاه مدت و برچیدن سدها در میان مدت. کاری که علیرغم پافشاری و مقاومت سدسازان و بساز و بفروشها بالاخره باید انجام شود. و امیدوارم آن زمان خیلی خیلی دیر نشده باشد که امروز هم بسیار دیر است
منبع :سایت کمیته بین المللی نجات پاسارگاد
با سلام و خسته نباشید ...![](http://www.blogsky.com/images/smileys/015.gif)
این هم کارت دعوت رسمی
من یه گشت و گذاری تو وبلاگ شما زدم بسیار عالی و جالب بود
اما باز هم جای پیشرفت و گسترش دارد !
به هر حال می خوام شما رو دعوت به بازدید از وب سایت خودم بکنم ، یه سر بیایید پیش من ، شک ندارم براتون جالب خواهد بود ، اگه هم دوست داشتید و قابل دونستید لینک کنید تا بازدیدکنندگان وبلاگ شما هم استفاده کنند ...
منتظر حضور شما هستم ... کلبه درویشی و کوچک ما رو منور می کنید و البته میزبان را خوشحال
سلام و درود برشما دوست عزیز
دستتان درد نکند نوشته تون غنی نبود ولی بسیار عالی بود مطلب را بخوبی بیان میکرد.بله این مشکل همه ما ایرانی هاست همه باید نسبت به این فاجعه احساس مسئولیت بکنیم
بله ممنونم از تو جهت.
امید ورام همه از خودشون یه حرکتی نشون بدن تا دولت مجبور بشه یه اقدام فوی انجام بده
کـــجا ایــستــاده ای؟
چــگونــه اســت
بــاد از هـــر جــهتـی کــه مــیوزد
عــطـر تــو را بــا خــود دارد؟
تـــو نــرفــته ای
مــیـدانم .
از جــایی در هــمیـن نـزدیکی
مــرا نـگاه میــکنی
فــقـط مــن نـمیبــینـمت
سلام دوست خوبم
خیلی وقت است که نیومدم پیشت. امیدوارم حالت خوب باشه.
نمی دونم منو می شناسی یا نه، ولی دوست دارم خودت حدس بزنی.
برایت آرزوی موفقیت می کنم.
چن بار حدس بزنم خوب:دی
نه شرمنده اشتباه گفتی!!!!!
از روی اسمم فکر کنم معلوم باشه کی هستم!!!!
موفق باشی!
خوب اسمت کو که من از روش حدس بزنم ؟؟؟
سلام خوبید؟
انتظار داشتم در این نوشته دوستان زیادی بیان و نظر بدهند بحث بشود نقد شود ....... ولی دوستان خیلی کم لطف هستند
دوست عزیزم شما بکارتان ادامه بدهید
برایتان آرزوی شادابی و سعادت دارم
مرسی از جحمایتت سعید جان . امید وارم از این به بعد فرصت بیشتری برای پیگیری داشته باشم
سلام
علیک سلام
سلام حالتون چطور؟خدایش اصلا" به وب لاگ تان توجه میکنید ؟
معلوم کجائید؟
سلام خداییش شرمنده ام ولی واقعا وقت کم میارم. من این ترم پایان نامه دارم و فرصتم خیلی کمتر شدده
سلام حالتون خوب است ؟ امیدوارم اینهم که تاخیر دارید حداقل بهترین نتیجه رابگیرید
یادش بخیر وقتی پایان نامه را تحویل میدادیم
منتظر خبرهای خوب هستم